Zabytki i obiekty chronione

Zabytkowy budynek nie znosi wykopów, wibracji ani ciężkiego sprzętu. Kiedy grunt pod nim osiada, pękają mury i sklepienia, zapadają się posadzki, a pomniki i nagrobki zaczynają się przechylać.

Geolift wzmacnia grunt pod zabytkami metodą iniekcji geopolimerowej, bez naruszania historycznej konstrukcji. Prace prowadzimy na podstawie badań i dokumentacji technicznej, a zamawiający dostaje od nas opracowanie potrzebne do uzgodnień z konserwatorem zabytków.

Gdzie stosujemy tę technologię

Samochód Geolift przed zabytkowym Pałacem Gałeckich w Krotoszynie
Zabytkowy budynek w centrum miasta obok głębokiego wykopu pod nową inwestycję, na placu samochód Geolift

Dlaczego zabytkowe budynki osiadają?

Zabytkowy budynek stoi na gruncie i fundamentach sprzed kilkudziesięciu albo kilkuset lat. Przez ten czas zmienia się zarówno podłoże, jak i wszystko dookoła.

Przyczyny, które leżą w samym podłożu:

  • dawne warstwy gruntu tracą nośność,
  • grunty nasypowe pod starymi fundamentami osiadają powoli przez dziesiątki lat,
  • zmiany w odwodnieniu terenu zawilgacają i osłabiają grunt.

Przyczyny, które przyniosła współczesność:

  • drgania od ruchliwej ulicy, ciężarówek i tramwajów,
  • nowy budynek albo głęboki wykop po sąsiedzku,
  • remont ulicy, kanalizacji lub innych sieci tuż przy murach,
  • przebudowa samego zabytku, która zwiększa obciążenie fundamentów, na przykład nowy dach lub adaptacja poddasza.

Dokumentacja starych fundamentów bywa niepełna, dlatego każdą realizację zaczynamy od badań gruntu i sprawdzenia, co faktycznie dzieje się pod budynkiem.

Zabytkowa zabudowa starego miasta w Tallinie z czerwonymi dachami i basztą w tle

Widoczne objawy i skutki

To, co widać na murach i posadzkach, jest zwykle tylko objawem. Przyczyna leży pod ziemią. Zarządcy i właściciele zabytków najczęściej zgłaszają:

  • pęknięcia murów, ścian nośnych i sklepień,
  • ściany lub filary, które się przechylają albo odkształcają,
  • posadzkę, która się zapada, wybrzusza lub ma nierówne, pęknięte płyty,
  • pęknięcia, które wracają po każdym remoncie,
  • przechylone pomniki i zapadnięte nagrobki.

Jeżeli grunt nie zostanie wzmocniony, problem narasta:

  • pęknięcia w historycznych murach się powiększają,
  • osiadanie obejmuje kolejne części fundamentów,
  • świeży remont idzie na marne, bo nowe tynki i posadzki znów pękają,
  • rosną koszty i zakres renowacji,
  • w przyszłości może być potrzebna znacznie bardziej inwazyjna odbudowa fundamentów.
Rurki iniekcyjne osadzone wzdłuż zabytkowego muru fundamentowego

Rozwiązanie: iniekcja geopolimerowa

Zamiast odkopywać i podbijać fundamenty, wzmacniamy grunt, na którym stoją. Przez otwory o małej średnicy, wiercone w spoinach muru albo w innych mało widocznych miejscach, wprowadzamy pod fundament żywicę geopolimerową. Stopniowo zagęszcza ona grunt i zwiększa jego nośność, bez dodatkowego obciążania konstrukcji.

Dla zabytku oznacza to:

  • Zabytkowa substancja zostaje nienaruszona. Nie wymieniamy i nie przebudowujemy fundamentów, oryginalne materiały pozostają na miejscu.
  • Bez wykopów, wibracji i ciężkiego sprzętu.
  • Pod stałą kontrolą. W trakcie prac na bieżąco monitorujemy poziom i pęknięcia.
  • Etapami, jeśli trzeba. Do wybranych miejsc można wrócić i wykonać dodatkowe iniekcje.
  • Obiekt działa normalnie. Prace nie kolidują z tym, co dzieje się w środku, więc urząd, szkoła czy kościół mogą funkcjonować.

Wzmocniony grunt przestaje osiadać, a pęknięcia w murach przestają się powiększać.

Przebieg prac krok po kroku opisujemy na stronie usługi Stabilizacja gruntu.

Przyczepa Geolift w wąskiej uliczce zabytkowego starego miasta.

Dokumentacja i uzgodnienia z konserwatorem

Prace przy zabytku muszą mieć oparcie w dokumentach i wymagają uzgodnień z konserwatorem. Zarządca obiektu dostaje od nas wszystko, czego do tych uzgodnień potrzebuje.

  1. Badania i analiza. Opieramy się na badaniach gruntu i dostępnej dokumentacji technicznej obiektu.
  2. Opracowanie dla zamawiającego. Przygotowujemy dokumentację, która wyjaśnia, dlaczego iniekcja jest potrzebna, w jakim zakresie zostanie wykonana i jaki da efekt, przy zachowaniu dotychczasowego wyglądu i konstrukcji obiektu.
  3. Uzgodnienia. Kontakt z konserwatorem pozostaje po stronie zamawiającego, a nasze opracowanie jest podstawą tych rozmów.
  4. Realizacja i raport. Prace prowadzimy w uzgodnionym zakresie, a po ich zakończeniu przekazujemy raport z wykonania i pomiarów.
Lance iniekcyjne wzdłuż muru zabytkowego budynku z czerwonej cegły i kamieni polnych

Kościoły i obiekty sakralne

Zapadnięta albo wybrzuszona posadzka w kościele, pęknięte płyty w nawie, rysy na murach i sklepieniach: to sygnały, że grunt pod świątynią przestał ją równo podpierać. Ten sam problem dotyczy kaplic, klasztorów, zakrystii i plebanii.

W obiektach sakralnych zajmujemy się:

  • wzmacnianiem gruntu pod zapadającą się posadzką i wyrównywaniem jej poziomu,
  • stabilizacją fundamentów pod murami, filarami i wieżą,
  • zatrzymaniem osiadania, które powoduje pękanie murów i sklepień.

Otwory iniekcyjne są niewielkie i wykonujemy je w spoinach albo w innych mało widocznych miejscach, dzięki czemu zabytkowa posadzka i mury zostają nienaruszone. Prace planujemy tak, żeby nie kolidowały z nabożeństwami.

O samym podnoszeniu i wyrównywaniu posadzek piszemy na stronie usługi Podnoszenie podłóg.

Samochody Geolift przed zabytkowym budynkiem z zieloną elewacją

Pałace, dwory, kamienice i budynki publiczne

Wiele urzędów, szkół i muzeów mieści się w zabytkowych budynkach: dawnych pałacach, dworach i kamienicach. Ich zarządcy zgłaszają się do nas zwykle w dwóch sytuacjach: gdy na murach pojawiają się pęknięcia albo gdy planowany remont zwiększy obciążenie starych fundamentów.

Wzmacniamy grunt pod:

  • pałacami i dworami,
  • kamienicami w zwartej zabudowie historycznych centrów miast,
  • zabytkowymi siedzibami urzędów, szkół i muzeów,
  • fundamentami kamiennymi i ceglanymi, także wtedy, gdy ich dokumentacja jest niepełna.

W ciasnej zabudowie nie ma miejsca na wykopy ani ciężki sprzęt, a sąsiednie budynki nie mogą ucierpieć. Iniekcja wymaga tylko dojścia do muru i niewielkich otworów, dlatego sprawdza się także tam. Osiadanie kamienicy czy pękające ściany zabytkowego budynku da się zatrzymać bez wyłączania obiektu z użytku.

Jak przebiega takie wzmocnienie, opisujemy na stronie usługi Wzmocnienie fundamentów.

Zabytkowy mur z wapienia przy brukowanej uliczce na starym mieście w Tallinie

Zabytkowe mury z kamienia i cegły

Stare mury z kamienia i cegły pękają i wychylają się, gdy grunt pod ich fundamentem jest słaby albo powstały w nim pustki. Uzupełnienie pęknięć pomaga tylko na chwilę. Dopóki grunt pod murem nie zostanie wzmocniony, pęknięcia będą wracać.

Wzmacniamy grunt pod:

  • murami wokół kościołów, cmentarzy, parków i dziedzińców,
  • murami obronnymi i miejskimi,
  • murami ogrodzeniowymi zabytkowych posesji,
  • starymi fundamentami kamiennymi i ceglanymi.

Iniekcja wypełnia pustki i zagęszcza słaby grunt pod fundamentem, bez długich, otwartych wykopów wzdłuż muru. Najlepiej wykonać ją przed renowacją, żeby odnowiony mur nie zaczął pękać na nowo.

W ten sposób wzmocniliśmy zabytkowy mur z wapienia na starym mieście w Tallinie. Zobacz opis tej realizacji.

Nagrobek z granitową płytą na cmentarzu, pod krawędzią płyty widoczny osiadły grunt

Pomniki, posągi i nagrobki

Pomnik stoi na niewielkim fundamencie. Wystarczy, że grunt osiądzie z jednej strony, i całość zaczyna się przechylać. Dotyczy to zarówno zabytkowych pomników i posągów w parkach czy na placach, jak i pomników nagrobnych na cmentarzach.

Zabytkowe pomniki i posągi. Przechylony pomnik, posąg, figurę czy kapliczkę prostujemy stopniowo: wprowadzamy geopolimer pod podstawę fundamentu i na bieżąco kontrolujemy położenie obiektu. Przy obiektach objętych ochroną prace wykonujemy po uzgodnieniu z konserwatorem.

Nagrobki i grobowce. Grunt w grobie z czasem osiada, a płyta i pomnik nagrobny zapadają się albo przechylają. Wzmacniamy podłoże pod nagrobkiem i przywracamy mu poziom, także na zabytkowych cmentarzach.

W obu przypadkach pracujemy:

  • bez demontażu pomnika,
  • bez dźwigu i ciężkiego sprzętu,
  • z kontrolą położenia przez cały czas prac.
Pałac Gałeckich w Krotoszynie podczas prac Geolift, przed budynkiem samochód ze sprzętem iniekcyjnym

Zobacz, jak to wygląda w praktyce

W Pałacu Gałeckich w Krotoszynie, gdzie mieści się Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia, zaplanowano przebudowę dachu. Badania geotechniczne wykazały, że grunt pod fundamentami nie przeniesie większych obciążeń i budynek zacząłby osiadać. Wzmocniliśmy podłoże iniekcją geopolimerową bezpośrednio pod stopami fundamentowymi, do 1,3 m poniżej ich poziomu. Prace zajęły cztery dni, bez wykopów i bez ingerencji w konstrukcję zabytku, zgodnie z wymaganiami konserwatora.

1,3 m
głębokość iniekcji poniżej stopy fundamentowej
4 dni
czas realizacji

Zapytaj o stabilizację gruntu pod obiektem zabytkowym

"*" oznacza pola wymagane

To pole jest używane do walidacji i powinno pozostać niezmienione.

Najczęściej zadawane pytania - FAQ

  • Czy iniekcję geopolimerową można stosować w budynku wpisanym do rejestru zabytków?

    Tak. Metoda nie narusza konstrukcji i nie wymaga wykopów, dlatego stosujemy ją w obiektach objętych ochroną, po uzgodnieniu zakresu prac z konserwatorem. W ten sposób wzmocniliśmy między innymi grunt pod fundamentami Pałacu Gałeckich w Krotoszynie.

  • Kto prowadzi uzgodnienia z konserwatorem zabytków?

    Kontakt z konserwatorem pozostaje po stronie zamawiającego. My przygotowujemy opracowanie, które jest podstawą tych uzgodnień: wyjaśnia, dlaczego iniekcja jest potrzebna, w jakim zakresie zostanie wykonana i jaki da efekt.

  • Jaką dokumentację otrzymuje zamawiający?

    Przed pracami przekazujemy opracowanie techniczne oparte na badaniach gruntu i dostępnej dokumentacji obiektu. Po zakończeniu prac zamawiający dostaje raport z wykonania i pomiarów.

  • Czy prace mogą zaszkodzić zabytkowym murom?

    Metodę dobieramy właśnie po to, żeby im nie szkodzić. Nie prowadzimy wykopów i nie używamy ciężkiego sprzętu, a otwory iniekcyjne mają małą średnicę i wykonujemy je w spoinach lub innych mało widocznych miejscach. W trakcie prac na bieżąco kontrolujemy poziom i pęknięcia.

  • Czy trzeba zrywać zabytkową posadzkę w kościele?

    Nie. Geopolimer wprowadzamy pod posadzkę przez niewielkie otwory, które wykonujemy w spoinach między płytami. Materiał wypełnia puste przestrzenie, wzmacnia grunt i pozwala wyrównać zapadnięte fragmenty, a posadzka zostaje na swoim miejscu.

  • Czy obiekt może normalnie funkcjonować w trakcie prac?

    W większości przypadków tak. Pracujemy miejscowo, przy wybranych fragmentach fundamentów lub posadzki, więc urząd, szkoła czy kościół mogą działać.
    Żeby jak najmniej zakłócać pracę obiektu, możemy też prowadzić roboty popołudniami lub w nocy. Termin i kolejność prac ustalamy z zarządcą.

  • Ile trwa stabilizacja fundamentów zabytkowego budynku?

    To zależy od wielkości obiektu i stanu gruntu. Wzmocnienie podłoża pod Pałacem Gałeckich w Krotoszynie zajęło 4 dni, a stabilizacja zabytkowego muru w Tallinie 5 dni roboczych. Przy bardziej złożonych obiektach prace prowadzimy etapami.

  • Czy warto wzmocnić grunt przed remontem zabytku?

    Tak. Jeżeli grunt pod fundamentami jest słaby, nowe tynki, posadzki i odnowione mury mogą znów popękać. Wzmocnienie podłoża przed renowacją albo przed przebudową, która zwiększy obciążenie fundamentów, chroni efekt całego remontu.

  • Czy da się wyprostować przechylony pomnik bez jego demontażu?

    Tak. Geopolimer wprowadzamy pod podstawę fundamentu i stopniowo przywracamy pomnikowi pion, cały czas kontrolując jego położenie. Nie jest potrzebny dźwig ani rozbieranie pomnika. Przy obiektach zabytkowych prace wykonujemy po uzgodnieniu z konserwatorem.

  • Czy naprawiacie zapadnięte nagrobki na cmentarzach?

    Tak. Wzmacniamy grunt pod nagrobkiem lub grobowcem i przywracamy mu poziom, bez rozbierania pomnika nagrobnego. Dotyczy to zarówno zwykłych nagrobków, jak i tych na zabytkowych cmentarzach.

  • Ile kosztuje stabilizacja gruntu pod obiektem zabytkowym?

    Koszt zależy od wielkości obiektu, głębokości iniekcji i stanu gruntu, dlatego wycenę przygotowujemy indywidualnie, po zapoznaniu się z obiektem i wynikami badań.